» Proste dokonywanie wyboru (zakupy, życie)

Proste dokonywanie wyboru (zakupy, życie)

Kilka dni temu ponownie obejrzałem bardzo ciekawą prezentację odnośnie wyboru. Psycholog Barry Schwartz w prezentacji na TED obala dogmat, jakoby mnogość możliwych przed nami wyborów prowadziła do dobrobytu i zadowolenia. Polecam obejrzenie tej prezentacji (20 minut). W wersji polskiej dostępna tutaj.

Mnogość możliwości jakie oferuje nam dzisiejszy świat w niemal każdej dziedzinie życia jest powalająca. Ilość osób do jakich mamy dostęp i które mogą być naszymi znajomymi (realnie) jest zdecydowanie większa niż jeszcze 10 lat temu (dzięki internetowi). Tym samym wybór partnera życiowego też się komplikuje, bo opcji jest wiele, a nie jak kiedyś w grę wchodziła tylko garstka dziewczyn, które w danej wsi były na wydaniu Zawodów tylko w jednej dziedzinie jest całe mnóstwo. Wybór miejsca do życia, zakup samochodu, komputera czy telefonu komórkowego nie są takie proste. A to dlatego, że mamy wiele opcji do wyboru i zdecydowanie się na którąś sprawia, że zastanawiamy się czy to faktycznie dobry wybór, że może inny był lepszy, że może był łatwiejszy do uzyskania, tańszy itd. W efekcie zamiast się cieszyć tym co wybraliśmy zastanawiamy się jakby to było inaczej gdybyśmy wybrali inną opcję. I o tym jest w tej prezentacji.

Nie mamy realnego wpływu na to, żeby ilość opcji się zmniejszyła, ale każdy z nas ma możliwość sprecyzować swoje oczekiwania i uprościć kryteria wyboru To jest coś co od nas zależy, stąd do tego chcę Was zachęcić, a nie do naprawy całego świata

Przed jakimkolwiek zakupem zadaję sobie trzy pytania:

1. Co potrzebuję? Jaką potrzebę faktycznie odczuwam?

2. Jakie cechy danej rzeczy/usługi/decyzji faktycznie zaspokoją moje potrzeby? Jakie kryteria wyboru są dla mnie istotne?

3. Czy opcja, którą rozważam, spełnia moje kryteria? Czy zaspokoi moje potrzeby w stopniu jaki jest dla mnie do zaakceptowania?

Jeśli kupiłem coś, co zaspokaja moje potrzeby to to używam, cieszę się tym i nie rozważam co by było gdybym kupił tamto, albo jeszcze inne.

Jeśli z czasem moja potrzeba się zmienia i to co mam nie zaspokaja jej, to przechodzę przez te pytania ponownie nim dokonam wymiany tej rzeczy.

Jeśli nie odczuwam jakiejś potrzeby to nie dokonuję zakupu, nawet jeśli to promocja, okazja czy fajnie byłoby mieć. Jeśli dany przedmiot nie zaspokaja mojej potrzeby w stopniu takim jaki jestem w stanie zaakceptować, to nie ma zakupu. Po co wydawać pieniądze, coś zmieniać, jeśli nie zaspokoi to żadnej z naszych faktycznych potrzeb?
A mam znajomego, który kupił iPhona i używa go tylko do dzwonienia i SMSów, a narzeka na obsługę!

———
Na podobny temat pisałem niemal rok temu w poście Twoja życiowa lista “zakupów”.

Znasz kogoś, kto powinien przeczytać ten post? Podeślij link :)
Wednesday, October 14th, 2009 o 2:13 pm. Kategorie: Rozwój osobisty.

19 Responses to “Proste dokonywanie wyboru (zakupy, życie)”

Kamil Salamon Says:
October 14th, 2009 at 10:10 pm
Witam

Kluczowe wydaje się tu podjęcie jakiejś decyzji. Nie podjęcie żadnej decyzji przeważnie jest najgorszym wyborem. Ostatnio pisał o tym także Seth Godin na blogu. Według mnie na mnogość możliwości powinniśmy patrzeć jak najbardziej pozytywnie. Po prostu trzeba wypracować sobie umiejętność sprawnego dokonywania wyboru według swoich potrzeb + nie zbaczanie na “co by było gdybym …”. Często niemożliwym jest także poznanie wszystkich dostępnych możliwości przed podjęciem decyzji (kiedyś miałem taką manierę) więc trzeba umieć także z tym sobie radzić.

Pozdrawiam
Kamil Salamon
Orest Tabaka Says:
October 15th, 2009 at 11:29 am
Kiedyś o decyzjach pisałem:
http://orest.tabaka.eu/staryblog/2008-06-18/rozwoj-osobisty/jakie-decyzje-podejmujemy/

Ta mnogość, o której mówisz ma plus taki, że możemy precyzyjniej zaspokoić swoją potrzebę, jeśli ją znamy, odkryjemy i zobaczymy co faktycznie ją zaspokaja. Ale myślę, że nie trzeba poznać wszystkich możliwości - wystarczy te, które faktycznie odpowiadają naszym potrzebom. Gdy kupowałem aparat to poznałem aparaty tylko dwóch firm, a w momencie zakupu rozważałem tylko dwa modele

Pozdrawiam radośnie,
Orest
Bartek Blaicke Says:
October 15th, 2009 at 1:09 pm
Witam,

Osobiście jestem w pełni za takim podejściem i każdy mój zakup służy jakiemuś celowi. Jednak z doświadczenia zauważam, że dla większości ludzi najtrudniejszy jest punkt pierwszy czyli dokładne sprecyzowanie własnych potrzeb. Czasem potrzeba jest kreowana przez media i otoczenie a nie własną świadomośc. Wracając do wyboru, jeśli po przejściu do kolejnych punktów dalej mamy mnogość rozwiązań to albo za mało precyzyjnie określiliśmy nasze potrzeby albo produkty są do siebie tak podobne, że trzeba wprowadzić kolejne kryterium różnicujące np. cena, gwarancja, dostępność.

Pozdrawiam serdecznie,
Bartek
Orest Tabaka Says:
October 15th, 2009 at 2:09 pm
Z tym określaniem potrzeb, Bartek, jest tak jak piszesz. I nawet jak mamy sprecyzowane potrzeby i zostaje wiele opcji, to bierzemy albo to co ma dodatkowe atuty (mniej istotne, ale jednak) albo pierwszy z brzegu, który zaspokaja nasze potrzeby

Pozdrawiam radośnie,
Orest
Paweł Pela Says:
October 15th, 2009 at 4:54 pm
Próbowałem obejrzeć to 20-minutowe wystąpienie i nie robić niczego innego - skoncentrować się tylko na tym jednym działaniu. I co? Nic z tego I na dodatek nie wiem w czym problem Bo tak: ograniczam ilość portali społecznościowych, z których korzystam do Blipa, YouTube i Facebooka, ale i tak zanim skończyłem oglądać, spędziłem trochę czasu na pisaniu o twoim poście i wysłaniu maila do dziewczyny. A teraz jeszcze piszę o tym komentarz. “Dobrobyt” jednak mi się nie obniżył. Może dlatego, że nie mam Twittera, Wykopu, Śledzika i że nie wyślę na ten temat newslettera do subskrybentów a także nie napiszę na ten temat posta ani RSSa oraz nie porozmawiam na Gadu-Gadu.

Post jak znalazł - dodałem dziś na stronie możliwość podzielenia się znaleziskiem na ulubionych portalach - o niektórych dowiedziałem się dopiero przy tej okazji i sam jestem ciekawy, z ilu tak na prawdę korzystają użytkownicy.

pozdrawiam serdecznie,
Paweł
Orest Tabaka Says:
October 15th, 2009 at 8:17 pm
Witaj Pawle na blogu!

Teraz mówisz o multitaskingu Próbując to jakoś powiązać z prezentacją to w końcówce jest tam taki rysunek, jak facet siedzi przed komputerem to myśli o golfie, jak gra to…
Już zauważyłem, że szybciej i lepiej wykonuje pewne rzeczy, gdy robię tylko jedną rzecz na raz - tylko odpisuję na maile, tylko czytam RSS, tylko oglądając. Polecam to podejście

Pozdrawiam radośnie,
Orest
Jarek Bednarz Says:
October 16th, 2009 at 11:44 am
Witam

Z pierwszymi dwoma punktami nie mam najmniejszych problemów w sytuacji gdy kupuję towar o którym mam przynajmniej teoretyczną wiedzę, gorzej jest gdy muszę coś kupić a o cechach, parametrach czy też opcjach towaru o którym nie mam pojęcia, wtedy to muszę poprosić kogoś o radę.

Punkt 3 to zawsze jest dla mnie najbardziej czasochłonny gdyż mnogość opcji, towaru o bardzo zbliżonych parametrach jest wręcz ogromna. W tym momencie kieruje się opinią o marce, ceną (odrzucam najtańszy produkt, chyba, że można usprawiedliwić tak niską cenę) itp.

Pozdrawiam
Jarek
Paweł Says:
October 16th, 2009 at 1:49 pm
Piotr Majewski, wybitny bym rzekł biznesmen, twierdzi, że 98% ludzi kupuje towary pod wpływem emocji. Dlatego właśnie w emocje atakują reklamy (nie: kup szampon będziesz miał ładne włosy, a: kup szampon, a wszyscy ustawią się w kolejce do ciebie). Orest, jak widzę proponujesz racjonalne podchodzenie do zakupów, to dobrze, tylko pytanie czy sam racjonalnie kupujesz? Może często kierujesz się emocjami, nawet nieświadomie i nie należysz do tych 2% ludzi?
Ja wiem, że kieruję się emocjami, dlatego staram się nie trzymać w portfelu większej ilości gotówki, bo z większej ilości zrobi się mniejsza ilość… ;]
Pozdrawiam
Kamil Rudnicki Says:
October 16th, 2009 at 1:58 pm
Temat ciekawy, tym bardziej że może stanowić podstawę pomysłu na biznes.

“Real value in a world of infinite choice is someone making choices for you”

Pozdrawiam
Orest Tabaka Says:
October 16th, 2009 at 5:19 pm
Jarek:
Gdy w 3 punkcie zostaje jeszcze całkiem sporo opcji, to jak już pisałem Bartkowi: patrzymy na dodatkowe atuty lub pierwsze, które pasuje. Bywało już tak, że miotałem się tak długo między 2-3 opcjami, że gdybym ten czas przeznaczył na pracę to mógłbym kupić wszystkie 2-3 opcje i na własnej skórze sprawdzić, która mi pasuje. Zysk byłby wtedy, gdybym te nie pasujące mi odsprzedał

Paweł:
Pełna zgoda co do tego, że ludzie kupują pod wpływem emocji czy kierowani emocjami. Jeśli sprzedawca nie zamknię sprzedaży na “gorących” klientach to najpewniej już ich nie zobaczy. To wynika z dobrobytu, jaki mamy - stać nas na emocjonalne wydatki. Pamiętam, że między 2003 a 2007 wydałem masę pieniędzy nieracjonalnie. Dostałem swoją lekcję i staram się w miarę racjonalnie kupować. Lecz pamiętaj, że potrzeby są emocjonalne, a nie racjonalne. Stąd moje potrzeby są emocjonalne (np. fotografia - przeżyję bez niej) ale już wybór konkretnej opcji, która te potrzeby zaspokoi jest bardziej racjonalna.

Kamil:
Tak już się poniekąd dzieje - nasi idole z ekranu “mówią nam”, którym szamponem mamy myć włosy, w co się ubrać, jaki telefon kupić Właśnie czytam książkę Jana Fijora (którego mieliśmy okazję poznać) i przychylam się do zdania, że każdy swój los i swoje decyzje zakupowe czy życiowe powinien wziąć w swoje ręce

Pozdrawiam radośnie,
Orest
Kamil Rudnicki Says:
October 16th, 2009 at 8:00 pm
Zgadzam się, jednak to pewnie zależy o czym jest mowa. Biznes którego idea polega na pomocy w dokonaniu wyboru spełnia dwie potrzeby:
- oszczędza cenny czas,
- niweluje frustracje przy mnogości opcji do wyboru.
Pewnie wielu ludzi jest w stanie za to zapłacić.

Pozdrawiam
Orest Tabaka Says:
October 16th, 2009 at 8:58 pm
Firmy doradcze już istnieją. I podejrzewam, że mają co robić w dzisiejszym świecie. Jeśli już coś potrzebuję, to albo staram się na tyle zgłębić temat, aby samemu wybrać lub korzystam z różnych znajomych, którzy znają się na swoich dziedzinach i są w stanie mi podpowiedzieć. Często zrobią to lepiej i taniej niż takie firmy

Pozdrawiam radośnie,
Orest
Jarek Bednarz Says:
October 18th, 2009 at 3:04 pm
Zauważyłem także, że często gdy już mam upatrzoną konkretną rzecz do kupienia, nagle spostrzegam równie ciekawą ofertę często w korzystniejszej cenie i wtedy staje przed tym samym dylematem ponownie. Jednakże jeżeli szybko nie znajduję argumentu przemawiającego za zmianą decyzji przeważnie podejmuję decyzję postanowioną już na samym początku. W ten sposób tracę trochę więcej czasu ale z drugiej strony mam możliwość dowiedzenia się więcej o interesującej mnie tematyce
Orest Tabaka Says:
October 18th, 2009 at 8:46 pm
Jarek:
Bywa i tak Jednak gdy wiemy co potrzebujemy to łatwiej zmienić decyzję, jeśli ta druga rzecz wpisuje się w to co potrzebujemy i do tego jest tańsza
Choć już mi zwrócono uwagę, że ten temat jest banalny (jak na poziom tego blogu), lecz jak wiele osób ma problemy z podejmowaniem decyzji zakupowych

Pozdrawiam radośnie,
Orest
Beata Says:
October 20th, 2009 at 10:38 am
W sprawie prądu:) Orest - tajemnica służbowa:)

a co do tematu…jestem pod wrażeniem trzech pytań, które zadajesz sobie przed zakupami, mam nadzieje, że nie robisz ich tak często jak ja:) (spokojnie, wiem, że nie chodzi o zakupy typu po kaszankę i śledzie w oleju )
ja jednak zachowuje sie jak zwierzyna łowna, w czasie zakupów, nawet tych celowych, niestandardowych, tropię i błyskawicznie łapię:)
moja druga połowa najpierw analizuje rynek, szuka gdzie taniej, może na allegro…myśli…okropnie długo
ja wchodzę do sklepu (przez ekran monitora nie znoszę), rzut oka i wiem:)

doradców ( np sprzedaż tel komórkowych) nie za bardzo lubię, chyba, że poddaje sie moim zaleceniom
pozdrawiam
JJ Says:
October 20th, 2009 at 1:02 pm
Hej,

Ze swojej strony mogę powiedzieć, że też się staram, ale jednak w dużej mierze to co kupujemy jest decyzją emocjonalną. Bo to czy coś spełnia kryteria, czy nie - też jest przedmiotem pewnych racjonalizacji… czyli jeśli coś nam się podoba, najczęściej znajdziemy dla tego “obiektywne” zastosowanie. nie ma w tym nic złego dopóki mieści się pewnych ramach, oczywiście. Problem zaczyna się, kiedy zakupy mają charakter kompulsywny i rzeczywiście dany osobnik zaczyna kupować kompletne bzdury…:)
Czyli jednym słowem, w mojej opinii, żeby opanować zagadnienie zakupów (w stopniu wystarczającym - do końca nigdy go nie opanujemy, bo jednak z definicji jesteśmy istotami silnie emocjonalnymi) musimy panować nad emocjami, lub też z innej strony: mieć “poukładane” życie emocjonalne.

Pozdrawiam

JJ

PS. na blog trafiłem z blogu M. Pasterskiego, na który z kolei trafiłem z Blogu A. Barczewskiego:) Nie spodziewałem się, że tylu obrotnych ludzi pisze o rozwoju osobistym. Pozostaje się tylko cieszyć:)
Baaartek Says:
October 20th, 2009 at 1:16 pm
Dzięki Orest za świetnego posta
Orest Tabaka Says:
October 20th, 2009 at 3:46 pm
Beata:
Moje zadawanie często zatrzymuje się na pytaniu 1 - okazuje się, że jestem prostą maszyną z garstką niewyszukanych potrzeb, toteż nie muszę dokonywać wielu zakupów

Jeśli Twoja strategia Tobie odpowiada, a strategia Twojej połówki odpowiada Twojej połówce to okej Najważniejsze to mieć własne, skuteczne podejście

PS: Tematu prądu już nie drążę… szczególnie w kontekście tamtej dyskusji

JJ:
Witaj na blogu!

Nasze potrzeby są emocjonalne… stąd i wybory tego co kupujemy też są w pewien sposób emocjonalne. Z tym nie mam zamiaru ani się sprzeczać, ani walczyć. Dlatego zaproponowałem w pierwszym punkcie zadania sobie pytania “Co potrzebuję? Jaką mam potrzebę?”. Mając odpowiedź łatwiej i precyzyjniej jesteśmy w stanie zaspokoić swoją potrzebę niż kupując pod wpływem impulsu, chwilowej potrzeby (np. estetycznej, bo coś jest ładne).

I zgadzam się z Twoimi wnioskami w ostatnim akapicie - nie opanujemy tego w pełni, ale możemy się starać i coś w tym kierunku robić

PS: W tej samorozwojowej niszy jest paru pasjonatów, na których jak widziałem już trafiłeś Powodzenia w prowadzeniu Twojego blogu. Cierpliwości i systematyczności życzę, bo w tej niszy Czytelnicy przychodzą wolno, więc trzeba czasu

Baaartek:
Również witaj na blogu! No i dziękuję za miłe słowa

Pozdrawiam radośnie,
Orest
» Nie zawsze opłaca się oszczędzać - Orest Tabaka Says:
October 24th, 2009 at 7:06 pm
[…] temat zakupowy dziś o pozornej oszczędności wraz z […]

Proste dokonywanie wyboru (zakupy, życie)

19 Responses to “Proste dokonywanie wyboru (zakupy, życie)”

Pozostaw komentarz

Orest Tabaka

Wpisy w miesiącach:

Kategorie