Na sam koniec zostawiłem zalecenie, które każdemu z Was staram się przekazywać czy to w korespondencji czy to w rozmowach czy to tutaj na blogu. Już wiemy, aby szukać łatwych do wdrożenia metod, że stajemy się lepsi w tym co trenujemy, że ważne jest abyśmy mieli odpowiedni stosunek do siebie, innych oraz do błędów, które będziemy czasem popełniać, że warto wspierać innych i że samorozwój to nie oblepienie się kartkami, systemami, metodami a głębsza zmiana w naszej głowie.

Ostatnia sprawa to jak Ty do tego podchodzisz? Czego oczekujesz? Co i jak bardzo chcesz zmienić? Jak bardzo chcesz się zaangażować? I jak to zrobisz?

W pewnych obszarach, a szczególnie w samorozwoju, trzymam się zasady, że rozwiązania mają być dopasowane do moich potrzeb (pragnień i możliwości), a nie potrzeby do rozwiązań. Kropka! Ten punkt nie podlega negocjacji. Nie ma tu miejsca na kompromisy, bo przecież chodzi tutaj o jakość Waszego życia.

Małe zaangażowanie = możliwe tylko powierzchowne zmiany.
Duże zaangażowanie = możliwe bardzo głębokie zmiany.

Mając na uwadze jakość naszego życia sami musimy odpowiedzieć sobie na pytanie jak bardzo pewne rzeczy chcemy zmienić i jak mocno w to zaangażować. A może tylko “zalepić” dobre niedoskonałości? Do każdej naszej wewnętrznej zmiany potrzebne jest nasze zaangażowanie. Nie pożyczymy tego od rodziców, rodzeństwa, kolegów czy partnerów. Nad tym co dzieje się w naszej głowie jedynie my mamy bezpośrednią kontrolę i jeśli chcemy coś tam zmieniać, to potrzebna jest tu nasza energia, nasza uwaga i nasze zaangażowanie.

Nawet jeśli z kimś pracujecie nad sobą lub tylko z książkami czy blogami, to Wasze zaangażowanie długoterminowo powinno być takie samo albo nawet wyższe od zaangażowania tej drugiej osoby, autora książki czy blogu.

I tu przechodzimy do własnej strategii, własnego podejścia. Wiedząc już za co chcemy się zabrać, jak drobne lub poważne są to zmiany, jaki bardzo chcemy się w nie zaangażować i jak szybko oczekujemy danych zmian tak też powinniśmy obrać własną strategię. Nie rzucajmy się na głęboką wodę, jeśli dopiero zaczynamy - weźmy się za jedną, dwie zmiany, a nie 50 na raz. Dajmy sobie więcej czasu a nie tylko tydzień. Wiem, że wielu z Was Czytelników (tych aktywnych jak i nieaktywnych) jest gdzieś na początku tej drogi lub dopiero szykuje się do wyprawy. W żargonie sportowców jest bardzo dobry zwrot “przetrenować się” Pracując nad sobą, nie znając swoich możliwości łatwo “przetrenować się” jak się zacznie od dużych obciążeń lub dużej intensywności - może nam ten samorozwój wyjść bokiem A jak już mamy wprawę to zbyt małe obciążenie czy intensywność w ogóle na nas nie zadziała. Dopasujmy naszą strategię do tego w którym miejscu jesteśmy obecnie, co chcemy osiągnąć i jak bardzo się chcemy zaangażować

A jakie są Wasze doświadczenia w pracy nad sobą? Chętnie poznam zdanie tych z Was, którzy mają większe doświadczenie jak i tych z Was, którzy dopiero rozpoczynają. Może jakieś rady i wskazówki mamy dla innych?

———
PS: Podziękowania dla Bartka Zajączkowskiego - to po rozmowie z Tobą wpadł mi do głowy pomysł na tę serię. Dzięki

Zbliżamy się do końca serii o podstawach samorozwoju. Pisałem już o tym w pierwszej części, że sposoby i podejścia powinny być proste i łatwe do wdrożenia. Jednak metody, sposoby, podejścia, systemy, harmonogramy, plany itd. to są tylko narzędzia które pewne zmiany mają nam ułatwić. Fundamentalną rzeczą w samorozwoju jest to kim chcemy być, jakimi osobami chcemy być i jak chcemy, aby wyglądało nasze życie. Fundamentalne zmiany zachodzą w naszej głowie a nie na kartkach, notesach czy kalendarzach.

Zadajmy sobie zatem pytanie: Czy jazda rowerem to kręcenie pedałami i kierownicą przez 60 minut każdego dnia czy może to przyjemność z jazdy, to uczucie wiatru, prędkości, wykorzystywanie kombinacji wolnego czasu, dobrej pogody i ciekawej drogi, aby dostarczyć sobie wielkiego zadowolenia i spełnienia?

Jeśli ktoś z nas wybrał tę pierwszą odpowiedź to mamy sporo pracy nad samym sobą (co jest właśnie samorozwojem ). Jeśli ktoś z nas tę drugą odpowiedź, to czas sprawdzić czy to co robimy jest samorozwojem… bo może nim wcale nie być.

Można oczywiście wykorzystywać różne metody, aby w sposób bardziej zorganizowany wykonać swoje zadania, można mieć system na aktywność fizyczną (np. codziennie godzinka biegania z rana), spisane kilka celów, które z precyzją snajpera będziemy “zaliczać”. Jednak to nie jest jeszcze samorozwój. W samorozwoju stosujemy system, bo z wewnętrznej potrzeby chcemy bardzo sprawnie wykonywać rzeczy, które chcemy wykonać; jesteśmy aktywni fizycznie, bo mamy z tego przyjemność, chcemy się ruszać, chcemy być zdrowsi, mieć formę, chcemy każdego dnia dostarczyć sobie tej przyjemności; mamy swoje cele, bo ich realizacja i zrealizowanie pozwolą nam się spełnić itd.

Samorozwój to zmiana nastawienia do różnych spraw, to zajmowanie się rzeczami, które mają dla nas głębszy sens, to przełamywanie pewnych blokadek w głowie i klejenie sobie życia takiego jakiego chcemy. Codzienne bieganie tylko dlatego, że wielu blogerów zajmujących się samorozwojem biega i wygląda to jak część składowa samorozwoju lub nasz plan po prostu to zawiera wcale nie jest samorozwojem. Bycie zorganizowanym, bo stworzono GTD, ZTD i szeregi innych metod i podejść nie jest samorozwojem, jeśli sami nie mamy na to wewnętrznej potrzeby.

Z tego więc powodu samorozwój jest i łatwy i cholernie trudny.
Łatwy, bo systemów, metod i podejść wymyślono wiele, że każdy dla siebie znajdzie działające. Łatwy, bo dostęp do wiedzy jest niesamowicie prosty - darmowe blogi, newslettery, podcasty, filmiki, szkolenia i prezentacje na YouTube, do tego całe mnóstwo poradników, książek, nagrań na kasetach czy płytach itd. Jest tego całe mnóstwo, za które wystarczy się zabrać, wprowadzić parę metod i już możemy być skuteczniejsi, zorganizowani, przebywać w lepszym otoczeniu, rozwijać się w swojej pasji itd. Swoją drogą niemal każdy z nas posiada wiedzę na temat tego jak się zmieniać, rozwijać, ale od wiedzy do prawdziwych zmian daleko.

Stąd też samorozwój jest cholernie trudny, bo to wszystko dzieje się w naszej głowie. To my po pierwsze musimy chcieć się zmienić z własnej potrzeby, po drugie faktycznie zmieniać swoje nastawienie do różnych rzeczy, swoje podejścia. Kiedy rozmawiamy o samorozwoju to interesuje mnie jak to w Twojej głowie wygląda, jak Ty się zmieniłeś, jak odbierasz i oceniasz różne rzeczy, jakimi rzeczami się zajmujesz… a nie jak wygląda Twój system, jak on się zmienił i ile energii musisz w niego wkładać, aby radził sobie z różnymi Twoimi sprawami

I jeszcze jedna kwestia, którą często poruszam z Wami w korespondencji mailowej czy na spacerach. Nie jestem zwolennikiem metod na wyrabianie sobie nawyków (czy to w 21 czy 30 dni). Nie jestem zwolennikiem budowania list to-do, skomplikowanych systemów, zmuszania się do robienia czegoś systematycznie. Z bardzo prostej przyczyny - samorozwój to klejenie sobie życia takiego jakie chcemy prowadzić, stania się kimś kim chcemy być. Często piszecie mi, że mieliście system, już wyrabialiście sobie nawyk i wystarczyły dwa dni luzu, tygodniowy wyjazd czy sesja i cały system się rozleciał a nawyki znikły. Zadajcie sobie pytanie, czy ten system pracował dla Was, dla Waszego zadowolenia i tworzenia życia jakie chcecie mieć, czy te nawyki służyły budowaniu tego wymarzonego życia? Jeśli tak, to z wewnętrznej potrzeby identycznej jak potrzeba jedzenia powrócilibyście do robienia tego co chcecie i jak chcecie (wspierane przez system). Jeśli nie powróciliście, poczuliście wreszcie ulgę, że w końcu nie musicie robić tego co na kartkach, tzn. że nie zajęliście się wewnętrznymi potrzebami. Metody, podejścia i systemy same będą na nas pracować, jeśli będziemy zajmować się wewnętrznymi potrzebami w sposób taki, jaki chcemy. Biegajmy dlatego, że już teraz chcemy, teraz to lubimy a nie dlatego, że może kiedyś polubimy lub stanie się to naszym nawykiem. Chcę się uśmiechać każdego dnia czy uśmiecham się bo to część planu zakładającego, że kiedyś będę lubił to?

Chciałbym, abyście się zastanowili czy za rozwijanie samego siebie zabieracie się po łebkach (wprowadzając jakieś tam metody, systemy) czy na poważnie, gdzie zmiany zachodzą w Was?

———
PS: Dla tych z Was, którzy od dawna czytają ten blog małe wyjaśnienie: moje podejście do samorozwoju ewoluuje wraz z tym jak ja się zmieniam. To co pisałem w zeszłym roku czy jeszcze na początku tego nie do końca pokrywa się moim obecnym podejściem. Pamiętajmy, że jesteśmy ludźmi i wraz z naszym rozwojem zmienia się my i nasze podejście

Aby sprawnie rozwijać się samemu warto wspierać rozwój innych. Nie jest to takie oczywiste, szczególnie ze względu na zaszczepianie w nas elementu rywalizacji: rywalizujemy o zabawki w piaskownicy, o oceny i sympatię nauczycieli itd. Tak, wiem… z nami tak na pewno nie jest Ale ze mną było Od małego raczej “szpanowałem” wiedzą, “lansowałem” się i próbowałem dzięki niej zdobyć uznanie. “To działa tak i tak… to tak wygląda… ale nie będę Wam tłumaczył… może kiedyś “. I ludzie robili wielkie “Ooooo…”. Do tego nie trzeba wiele wiedzy. Jednak chcąc wspierać inne osoby samemu trzeba wiedzieć i umieć zdecydowanie więcej oraz przemyśleć różnych rzeczy.

Spacerując z niektórymi z Was bardzo często zachęcam Was do rozwijania siebie i innych. Posługuję się takim przykładem, że jak sami pozyskamy ok. 10 jednostek wiedzy, to po przepracowaniu tej wiedzy jesteśmy w stanie przekazać innymi może 1, 2 czy w najlepszym wypadku 3-5 jednostek tej wiedzy (przykład z obserwacji, nie poparty żadnymi badaniami). Podobnie gdy wymyślimy własne metody ogarnięcia i prowadzenie życia tak jak chcemy, swój własny styl życia czy podejścia do różnych spraw, to będzie Wam bardzo trudno to wszystko przekazać innym. Zatem jeśli chcielibyśmy kogoś wesprzeć w rozwoju np. 10 jednostkami wiedzy i różnych podejść, to możecie policzyć sobie jak mocno sami musicie się rozwinąć

Tak więc trzy główne zalety jakie upatruję w rozwijaniu innych:

1. Musisz nauczyć się więcej, odkryć więcej, doświadczyć więcej niż będziesz w stanie przekazać
Tak jak już wyżej napisałem. Nikogo nie będziesz w stanie rozwijać jeśli nie zadbasz o swój intensywny rozwój. A im bardziej się rozwijasz tym lepsze życie sobie fundujesz.

2. Łatwiej się rozwijamy w rozwijającym się otoczeniu
Swego czasu spotkałem się z ciekawym cytatem: “W biednym kraju wstyd być bogatym, w bogatym kraju wstyd być biednym”. Tutaj ta zasada również się sprawdza. Jeśli Twoje otoczenie się rozwija to nawet nie chodzi o to, że to wstyd - po prostu jest łatwiej. Ludzie sami się napędzają. Trzeba być wybitną jednostką, aby w rozwijającym się otoczeniu stać w miejscu. W otoczeniu, które olewa własny rozwój, a jedynie my się rozwijamy wyglądamy trochę jak “kosmici” oraz może okazać się, że nam się odechce. Nie oznacza to, że aby w ogóle rozwijać się trzeba trafić w rozwijające się otoczenie - można zachęcać innych swoim przykładem, a gdy ktoś będzie chciał wziąć z nas przykład warto wesprzeć rozwój takiej osoby. Nie trzeba dużo: krótka rozmowa, odpowiedź na kilka pytań, sporadyczna korespondencja e-mail, podsyłanie linków do artykułów czy do postów na blogach, podsuwanie tytułów książek itd. Podczas wypiętrzania się gór zazwyczaj cała okolica się podnosi.

3. Kolejne źródło przyjemności
I tu wracamy do tej rywalizacji z początku postu. Na pewnym poziomie, na którym ludzie walczą o przetrwanie (aby zarobić pieniądze na przeżycie, aby “wyszarpnąć” na własność partnera, zdobyć uznanie konkretnej grupy ludzi itd.) mało kto dostrzega przyjemność w dawaniu czegoś od siebie całkowicie bez zapłaty, zobowiązań, non-profit. Gdy przestajemy rywalizować z innymi o zapewnienie sobie przetrwania okazuje się, że dawanie czegoś od siebie innym sprawia ogromną frajdę i dostarcza mnóstwa przyjemności

Jak widzicie to nie kosztuje wiele wysiłku a daje bardzo przyjemne efekty. A jak to wygląda u Was?

Współczesna kultura życia dość mocno stara się w nas zaszczepić bezbłędność. Jako małe dzieci mamy tę naturalną zdolność do popełniania i radzenia sobie z błędami - popełniliśmy je (skaleczyliśmy się, potknęliśmy, zepsuliśmy coś) i żyjemy dalej bez dręczących myśli. Nadal próbujemy różne rzeczy. Naturalnym jest dla nas, że się uczymy czy to chodzić, używać różnych zabawek, badać różne zjawiska itd. Jednak już wtedy byliśmy karani za błędy. W szkole jest nie inaczej - wszelkie nasze błędy w zachowaniu czy nauce są karane negatywnymi uwagami czy ocenami. Z dalszą edukacją i pracą zawodową jest podobnie. Tak więc zamiast pielęgnowania i rozwijania naszej naturalnej zdolności do radzenia sobie z błędami (jak to Monika kiedyś napisała w komentarzu, że “trzeba nauczyć się [uzupełnienie: na nowo] jaka szybko wstać, pozbierać pióra i znowu na górę do startu” ) staramy się ze wszystkich sił omijać sytuacje, w której możemy popełnić błąd.

Cały samorozwój to praca nad sobą, swoimi zachowaniami, sposobem patrzenia na różne rzeczy oraz działanie. Stąd u wielu osób wygląda to tak - metoda musi być idealna i działać od razu, system dopracowany w każdym szczególe, efekty zgodnie z planem, najlepiej błyskawicznie itd. Jeśli tylko istnieje możliwość popełnienia błędu to staramy się uniknąć jakiekolwiek działania, aby tego błędu nie popełnić.

Błędy będą się zdarzać, pewnie będzie ich wiele. Są to lekcje dla nas. Dzięki umiejętności popełniania błędów, wyciągania wniosków, “pozbierania piórek” i ponownego próbowania nauczyliśmy się chodzić, mówić, pisać, liczyć, nawiązywać kontakty z ludźmi itd. To co często spotykam w biografiach osób, które w swoim obszarze osiągały znaczące sukcesy, to właśnie ta umiejętność radzenia sobie z błędami i porażkami.

Proponuje Wam więc rozważenie dwóch bardzo kuszących podejść, które w tym temacie stosuję, choć nie zawsze to jest łatwe:

1. Doświadczenie jest tym co dostajemy gdy nie dostajemy tego co chcieliśmy.
Każda sytuacja, w której nie postąpiliśmy tak jak chcieliśmy, gdy efekt był inny od tego, który sobie wyobrażaliśmy, dostarcza nam wielu informacji zwrotnych. Ta, która wydaje się najbardziej oczywista to “ponieśliśmy porażkę - nigdy więcej tak nie robić”. Jednak błędy i porażki dostarczają nam wielu informacji o tym co zrobiliśmy nie tak, o tym jak działają pewne mechanizmy, jak funkcjonuje otoczenie. Warto na te informacje popatrzeć jak na lekcję dla nas, tak abyśmy następnym razem postąpili tak jak chcemy, abyśmy osiągnęli to co sobie założyliśmy.

2. Rzeki dalej płyną, Ziemia się obraca a jutro będzie wschód słonka…
O ile to pierwsze skutkuje budowaniem własnego doświadczenia i pozwala nam na lepsze działanie w przyszłości, o tyle to podejście bardzo dobrze wpływa na naszą formę psychiczną. Tutaj nadajemy właściwe rozmiary naszym błędom i zyskujemy świadomość, że to przecież nie koniec świata. Miesiąc temu wybierałem się do Warszawy na audycję w Akademickim Radiu Kampus. Przez swoją powierzchowność przy sprawdzaniu nie dotarłem do Warszawy - nawet nie wyjechałem z Legnicy. I pierwsza reakcja w przypadku wielu osób to próba samobiczowania się, złość i inne dziwne zachowania. Moja: “Kaczawa [rzeka w Legnicy] dalej płynie, Ziemia się obraca a rano będzie wschód słonka “.

Warto podmienić sobie swoją reakcję na błędy i porażki oraz zmienić swój odbiór tych błędów. Takie podejście pozwala nam w miarę komfortowo funkcjonować oraz w miarę trzeźwo wyciągać lekcje z niepowodzeń. Warto też o tym pamiętać właśnie wtedy, gdy szczególnie aktywnie pracujemy nad sobą, rozwijamy się. Tych błędów będzie dużo, a przedstawione wyżej podejścia pozwolą Wam z tych błędów korzystać… a nie zamartwiać się nimi czy omijać wszelkie działania.

Jakieś pomysły, uwagi, spostrzeżenia? Zapraszam Was do rozmowy w komentarzach

———
PS: Rozumiem, że takie podejścia są trudne do wdrożenia. Sam jeszcze nie we wszystkich obszarach w pełni z nich korzystam. Właśnie odrabiam tę lekcję w pewnej ważnej, osobistej dla mnie sprawie.

Kontynuujemy serię postów o podstawach samorozwoju. Dziś o podejściu do życia, samego siebie a także do innych osób. Jest to sprawa bardzo istotna. Dlaczego? Więc po kolei

1. Twój stosunek do życia
Swego czasu pisałem o sensie życia, a precyzyjniej o moim jego postrzeganiu. Pokrótce wychodzę z założenia, że życie nie ma sensu, bo i tak z chwilą śmierci tracimy wszystko na co pracowaliśmy całe życie. Niezależnie od tego jak długie by ono nie było, nie zmienia to faktu, że śmierć kończy “grę w życie”. Skoro zatem życie wyznacza nam pewne ramy czasowe, w których tę grę kończy, to wolę już teraz być osobą taką jaką chcę, robić to co chcę (uwaga na końcu postu), spędzać czas tak jak chcę i z kim chcę… po prostu cieszyć się życiem

Zauważyłem, że wiele osób ma takie podejście do życia (najczęściej nieświadome), jakby była reinkarnacja. Żyją tak, aby tylko dotrwać do śmierci, a dopiero po niej stworzyć sobie życie w którym będą szczęśliwi. Można i tak, pytanie jaką mamy pewność, że po śmierci będziemy mogli cokolwiek. Więc jedyne co pewne to to, że mamy TO życie. Gwarancji na inne nikt nam nie dał!

Jeszcze inne podejście to podchodzenie do życia zbyt poważnie: trzeba pracować, trzeba zarabiać, trzeba być wykształconym, trzeba mieć rodzinę, trzeba być grzecznym, poważnym itd. Pytanie czy te wszystkie “trzeba” służą mi i mojemu szczęściu czy komuś innemu? Czy mam na tyle odwagi, aby być poważny wbrew swoim potrzebom? (ja już nie mam)

Tak więc pierwsza sprawa w dzisiejszym temacie: zastanówcie się jakie macie i jakie chcielibyście mieć podejście do życia.

2. Twój stosunek do samego siebie
Znając swoje podejście do życia czas zastanowić się nad tym jak podchodzimy do samego siebie. Za często widzę jak wiele osób “unicestwia się”, “karze”, “nie lubi się” za to, że są sobą. Zastanówmy się przez chwilę. Jedyna osoba, z którą przebywamy 24/24 przez 7 dni w tygodniu to my. Z nikim innym nie przebywamy tak wiele czasu. Dlaczego zatem chcielibyśmy się “unicestwiać”, “karać” czy “nie lubić” za coś? Dbamy o innych, chcemy, aby mieli dobrze z nami, aby nas lubili, a bardzo często zapominamy o sobie. Proponuję Wam dość egoistyczne podejście, aby uznać siebie za najważniejszą w naszym życiu osobę, o którą warto szczególnie dbać. Coś nam się w nas nie podoba? Zmieniamy! Na siebie mamy 100% wpływ - na nikogo więcej nie mamy tak wielkiego wpływu.

3. Twój stosunek do innych
Dość często na siłę chcemy zmieniać innych ludzi, dopasowywać do siebie, ustawiać ich pod własne dyktando. A po co? Czasem faktycznie tak się łatwiej żyje, lecz z drugiej strony jeśli sami chcielibyśmy mieć wolność decydowania o tym co chcemy robić, jak się zachowywać to dajmy to prawo innym. Nie ma co się denerwować, że ktoś nie jest taki jak my byśmy chcieli, że ktoś myśli inaczej niż my. Przypominam, że w pierwszej kolejności warto zadbać o siebie (punkt 2), bo na siebie mamy największy wpływ i z sobą spędzamy najwięcej czasu

Inną sprawą jest uprzykrzanie życia innym. Oczywiście można. Czy nie lepiej jednak ten czas, energię i uwagę poświęcić na pracę nad sobą czy też na spotkania z osobami, z którymi chcemy się spotykać?

Jakiś czas temu także odkryłem, że jeśli osoby wokół mnie mają dobrze to i mi z tego powodu jest lepiej. To działa jak orogeneza - podczas wypiętrzania się gór podnosił się cały teren. Czy nie warto dbając o innych wpływać także na swoją sytuację?

Kilka luźnych spostrzeżeń
• Rozpocząć pracę nad sobą można już teraz… a nawet warto.
• Pieniądze jako warunek bycia szczęśliwym, bycia osobą jaką się chce ma dwie wady:

- pieniądze uwydatniają tylko nasze cechy: jeśli jesteśmy bałaganiarzami, to kupując więcej rzeczy nie zmienimy się w tej kwestii na lepsze; jeśli nie jesteśmy mili dla ludzi, to mając pieniądze będziemy jeszcze bardziej ich olewać;
- nie trzeba pieniędzy by być miłym człowiekiem, by się uczyć (internet oferuje mnóstwo darmowej wiedzy), by dbać o siebie, by uprawiać sport (spacerować czy biegać można za darmo);

• Nie wszystko co się chce można robić od razu (pomijam to, aby nie szkodzić innym): do niektórych czynności są potrzebne pieniądze (np. nurkowanie w Egipcie), ludzie (chcemy kogoś uczyć, być ich menedżerem) czy też więcej wiedzy (trzeba czasu). Na tyle na ile możemy warto przygotować się zawczasu, bo okazje sprzyjają ludziom przygotowanym

Dajcie sobie czas na przemyślenie tego tematu. Jeśli macie jakieś spostrzeżenia, refleksje lub pytania to komentarze są do Waszej dyspozycji. Następna część już w następnym tygodniu