“Polemizować” z osobÄ… czy jej poglÄ…dami?
Tuesday, June 10th, 2008
ZamysÅ‚em postu jest skÅ‚onienie Was do refleksji “z czym/kim tak naprawdÄ™ polemizujemy?”. SÅ‚owo “polemizować” jest tutaj eufemizmem. ZastanawiaÅ‚em siÄ™ nad “dyskutować”, “atakować”, “spierać siÄ™”. Nie mniej pozostawiÄ™ sobie trochÄ™ miejsca do ciekawych interpretacji
Na wstępie jeszcze dodam, że kolejny post Ocenianie innych podług swojej miary jest ściśle powiązany z tym postem.
Z czym warto i jakie korzyści można osiągnąć gdy będziemy zwracać na to uwagę?
Wyodrębniam (dla celów tego postu) dwa rodzaje relacji:
1. Wyrażanie swoich poglądów, swojego zdania, swoich spostrzeżeń, opartych najczęściej o własne doświadczenia życiowe i obserwacje.
2. Wyrażanie pewnych i twardych sÄ…dów (wyroków), wiążących opinii, prawd oczywistych, przedstawianie “faktów”.
Ad 1. Jest to relacja typowa dla rozmów towarzyskich, rodzinnych, przyjacielskich a i obecnie dla forów i blogów internetowych. Zdarza się, że wytykamy niepoprawny sposób myślenia. Gdy więc dwie (lub więcej) osoby rozmawiają, wymieniają się poglądami w sposób jednoznaczny określając, że są to poglądy:
- • “SÄ…dzÄ™, że wpÅ‚yw na to zdarzenie ma…”
• “WychodzÄ™ z zaÅ‚ożenia, że…”
• “Jestem zdania, że…”
• “Mam wrażenie, że…”
• “Podoba mi siÄ™ / lubiÄ™…”
SÄ… to poglÄ…dy, sposób postrzegania pewnych wydarzeÅ„, zjawisk, rzeczy i osób w sposób subiektywny, w peÅ‚ni zindywidualizowany… i nie koniecznie musi być taki jak nasz.
Wszelka wiÄ™c próba atakowania osoby za “jej analizÄ™ przeżytych zdarzeÅ„” mija siÄ™ z celem i jest po prostu bezsensowna i nieefektywna. A dość czÄ™sto przydarza siÄ™ nam użyć słów:
- • “jesteÅ› gÅ‚upi…”
• “nie znasz siÄ™…”
• “dziwny jesteÅ›…”
• “źle, mylisz siÄ™…”
• “nie masz racji…”
W efekcie atakujemy osobÄ™ za to kim jest i obrażamy jej system wartoÅ›ci i norm. Na ten system nie mamy wiÄ™kszego wpÅ‚ywu oraz nie jest to dla tej osoby miÅ‚e… a w dodatku nie daje jej żadnych konkretnych wskazówek do zmiany siebie czy poglÄ…dów.
Ad 2. Dość powszechnym jest również (i sam również byÅ‚em tego przykÅ‚adem), że wypowiadamy siÄ™ na tematy na o których nie mamy pojÄ™cia. Wyrażamy wiążące opinie i sÄ…dy, niedysponujÄ…c odpowiedniÄ… wiedzÄ…, staramy uchodzić siÄ™ za specjalistów, choć nimi nie jesteÅ›my. Przez otoczenie zostajemy wtedy postrzegani jako “gÅ‚upki”, “nieuki”, “niekompetentni” itp. Wykazujemy siÄ™ niekompetencjÄ…, ignorancjÄ… lub niedbalstwem. Warto wiÄ™c wczeÅ›niej sprawdzić czy to co mówimy jest zgodne z faktami lub zabezpieczać swojÄ… wypowiedź przykÅ‚adami z Ad 1: “Mam wrażenie…” itp.
Gbyśmy jednak mieli do czynienia z takim typem rozmówcy, to również niecelowe jest ocenianie tej osoby (a zdarza nam się tak). Ciekawym i dość efektywnym zabiegiem jest zasugerowanie tej osobie aby rozszerzyła swoją wiedze i obszar obserwacji, a wtedy z czystym sumieniem będzie mogła się wygłaszać prawdy.
Warto więc w obydwu przypadkach odnieść się do doświadczeń tej osoby. Osobiście staram się zrozumieć sposób rozumowania i poznać elementy, które zadecydowały o pewnym wyborze, o poglądzie. Możemy przecież zapytać:
- • “Dlaczego tak uważasz?”
• “Co spowodowaÅ‚o, że masz taki i taki poglÄ…d?”
• “Co sÄ…dzisz o tym, aby włączyć w Twoje rozważania taki czynnik?”
• “W oparciu o jakÄ… wiedzÄ™ jesteÅ› gotów wyrażać tak zobowiÄ…zujÄ…ce opinie?”
Zapewniam Was, że uzyskamy lepszy skutek niż atakowanie. Jeśli nawet dopytując kogoś o tok rozumowania, o doświadczenia jakie wpłynęły na tak ukształtowany światopogląd danej osoby, uznamy, że wciąż się nie zgadzamy to nie pozostaje nam nic innego jak uznanie prawa drugiej osoby do takiego poglądu. Skoro my mamy prawo do pewnych poglądów, dlaczego czasem odbieramy je innym?
DobrÄ… praktykÄ… jest podawanie argumentów, przedstawianie sposobów analizowania różnych doÅ›wiadczeÅ„ życiowych czy też dostÄ™pnej wiedzy… lecz to druga osoba sama powinna przekonać siÄ™, odrzucić lub uznać pewien poglÄ…d za taki, który jest z niÄ… zgodny.
Warto zajrzeć też do postu Joanny Boj - “Komunikaty ja” i rozważania o pokojowej komunikacji.
Zapraszam serdecznie do dzielenia się swoimi spostrzeżeniami
——————
Powyższy post w całości jest moim sposobem postrzegania tego tematu. Wszelkie wskazówki, poruszone obszary są moim subiektywnym odczuciem, opartym na doświadczeniu i wiedzy jaką posiadłem

